O churros. Historia, tradycja i przepis, który pachnie południem

Są takie smaki, które od pierwszego kęsa przenoszą nas w inne miejsce. Ciepłe, chrupiące na zewnątrz, miękkie w środku, obtoczone w cukrze lub zanurzone w gęstej czekoladzie – churros to nie tylko deser. To historia, tradycja, poranek w kawiarni i nocny street food w jednym. Churros to tradycyjny hiszpański i meksykański przysmak z ciasta parzonego smażonego w głębokim tłuszczu, który zachwyca swoją autentycznością i kulinarnym dziedzictwem. Dziś zapraszam Cię w podróż „salut hola” – od górskich pastwisk po tętniące życiem place miast, a na końcu… do własnej kuchni.

Czym właściwie są churros?

Churros to smażone na głębokim tłuszczu ciastka z ciasta parzonego (bez drożdży), wyciskane przez rękaw cukierniczy z charakterystyczną gwiazdkową końcówką. Przygotowuje się je w prosty sposób, nawet w warunkach domowych – do mieszania ciasta najlepiej użyć drewnianej łyżki, a do smażenia wystarczy szeroki i wysoki garnek. Dzięki gwiazdkowej końcówce mają żłobienia, które po usmażeniu stają się cudownie chrupiące. Churros są smażone w głębokim tłuszczu i mają chrupiącą skórkę oraz miękkie wnętrze. Najczęściej podaje się je na ciepło – posypane cukrem, czasem z cynamonem, a w wielu miejscach obowiązkowo z kubkiem gorącej czekolady do maczania.

Choć proste w składzie, churros są mistrzowskim przykładem tego, jak technika i tradycja potrafią zamienić kilka podstawowych produktów w kulinarną ikonę. Ciasto na churros powinno mieć jednolitą masę i odpowiednią konsystencję, aby dobrze się formowało i smażyło.

Historia churros – od pasterzy do kawiarni

Pochodzenie churros owiane jest kilkoma legendami. Najczęściej wskazuje się Hiszpania jako ojczyznę tego przysmaku. Jedna z teorii mówi, że churros wymyślili pasterze wypasający owce w górach. Nie mieli dostępu do świeżego pieczywa ani pieców, więc przygotowywali proste ciasto z mąki, wody i soli, smażąc je na ogniu. Według innej teorii, churros zostały wymyślone przez hiszpańskich pasterzy, którzy potrzebowali prostego smażonego ciasta podczas wypasu.

Inna, bardziej globalna teoria, łączy churros z kuchnią chińską. Według niej portugalscy żeglarze przywieźli do Europy inspirację w postaci smażonego ciasta „youtiao”. Europejczycy zmodyfikowali przepis, dodali gwiazdkową formę i… tak narodziły się churros, jakie znamy dziś.

Niezależnie od prawdy, jedno jest pewne: w Hiszpanii churros szybko stały się elementem codzienności. Z ulicznych straganów trafiły do kawiarni, gdzie zaczęto serwować je na śniadanie – często po nieprzespanej nocy. Churros są często sprzedawane w specjalistycznych sklepach zwanych churrerías, które są popularne w Hiszpanii, a także w cukierniach.

Maszyny do churros, zwane churrera, pozwalają na szybkie wytwarzanie dużych ilości ciastek.

Churros jako tradycja – kiedy i jak się je je?

W wielu regionach Hiszpanii churros je się rano, jako śniadanie lub drugie śniadanie. Klasyczny zestaw to churros + gorąca, gęsta czekolada. W miastach takich jak Madryt czy Barcelona istnieją churrerie działające od świtu, ale też takie, które otwierają się późnym wieczorem i pracują do rana.

Churros to również nieodłączny element świąt, festynów i lokalnych fiest. Są jedzone na stojąco, w papierowej torebce, dzielone z przyjaciółmi – bez pośpiechu, bez sztućców, za to z uśmiechem. Churros można serwować z różnymi sosami, takimi jak sosem czekoladowym, co czyni je atrakcyjnymi w menu.

Churros można smażyć zarówno w głębokim tłuszczu, jak i w frytownicy gastronomicznej.

Hiszpańskie churros a światowe wariacje

Choć klasyka wywodzi się z Hiszpanii, churros zrobiły międzynarodową karierę. Popularnym wariantem są churros con chocolate, czyli churros podawane z gęstą, gorącą czekoladą do maczania, ale równie często spotyka się churros con innymi dodatkami, takimi jak karmel czy waniliowy krem.

• W Meksyku często są nadziewane: karmelem dulce de leche, czekoladą lub waniliowym kremem.
• W Argentyna są bardziej miękkie i mniej chrupiące.
• W Stanach Zjednoczonych spotyka się je na festynach, w parkach rozrywki i food truckach – czasem w wersji „churro bites”, czyli małych kulek.

Każdy kraj dodał coś od siebie, ale rdzeń pozostał ten sam: prostota i przyjemność. Warto dodać, że gotowe mieszanki do churros pozwalają na szybkie przygotowanie świeżych churros w różnych warunkach kulinarnych.

Sekret idealnych churros – użycie rękawa cukierniczego

Perfekcyjne churros to balans między chrupkością a delikatnym wnętrzem. Kluczowe są:

1. Dobra mąka pszenna – najlepiej typ 450–500
2. Odpowiednia temperatura oleju – najlepsza temperatura smażenia churros to 175-180°C. Do jej kontroli warto użyć pomocą termometru cukierniczego. Zbyt niska temperatura sprawi, że churros będą tłuste, a zbyt wysoka grozi przypaleniem. Optymalna temperatura (170-180°C) pozwala uzyskać chrupiącą skórkę i odpowiednią konsystencję.
3. Gwiazdkowa tylka – wyciskanie ciasta przez końcówkę w kształcie gwiazdy jest kluczowe dla uzyskania klasycznej struktury churros. Dzięki temu churros mają charakterystyczny wygląd i teksturę.
4. Smażenie partiami – churros należy smażyć partiami, aby nie obniżać temperatury oleju. Smaż je przez około 2-3 minuty z każdej strony, aż uzyskają złotego koloru. Kontroluj temperaturę, by uniknąć przypalenia.
5. Szybkie podanie – churros najlepsze są prosto z patelni.

Dobrej jakości sprzęt, taki jak frytownica czy maszyna do churros, ułatwia przygotowanie idealnych churros.

Przepis na domowe churros (klasyczny)

Składniki:

• 250 ml wody
• 125 g mąki pszennej
• 1 łyżka oleju lub 100 g masła
• 1 łyżka cukru
• szczypta soli
• 1-2 jajka (opcjonalnie, dla uzyskania bardziej elastycznego ciasta)
• 50-100 ml mleka (opcjonalnie, dla wzbogacenia smaku i konsystencji)
• mieszanka do churros 1 kg (alternatywa – zawiera wszystkie niezbędne składniki w optymalnych proporcjach, minimalizując ryzyko błędów w przygotowaniu ciasta)
• olej do smażenia
• cukier (opcjonalnie z cynamonem) do obtoczenia
• śmietanka (do przygotowania sosu czekoladowego)

Przygotowanie:

1. W garnku zagotuj wodę z solą i olejem/masłem na małym ogniu.
2. Zdejmij z ognia, dodaj mąkę do wrzącej mieszanki i energicznie mieszaj drewnianą łyżką, aż powstanie gładkie ciasto. Następnie dodawaj po jednym jajku, za każdym razem dokładnie mieszając do uzyskania jednolitej, elastycznej masy.
3. Przełóż masę do rękawa cukierniczego z tylką w kształcie gwiazdki lub końcówką w kształcie gwiazdy i wyciskaj ciasto.
4. Rozgrzej olej do ok. 175–180°C w szerokim i wysokim garnku.
5. Wyciskaj paski ciasta bezpośrednio do oleju, odcinając je nożyczkami lub pomocą noża.
6. Smaż churros partiami przez 2–3 minuty z każdej strony, aż uzyskają złoty kolor.
7. Wyjmij churros łyżką cedzakową na talerz wyłożony ręcznikiem papierowym, a następnie posyp cukrem pudrem lub pudrem.

Podawaj natychmiast – najlepiej z czekoladą. Aby przygotować sos czekoladowy, podgrzej śmietankę i dodaj czekoladę, mieszając do całkowitego rozpuszczenia i uzyskania gładkiej konsystencji oraz intensywnego smaku.

Czekolada do churros – kropka nad „i” z sosem czekoladowym

Churros tradycyjnie podaje się z gorącą czekoladą lub sosem czekoladowym, które stanowią idealny dodatek do tego hiszpańskiego przysmaku. Prawdziwa hiszpańska czekolada do churros jest gęsta jak budyń. Przygotujesz ją z gorzkiej czekolady, mleka, śmietanki i odrobiny skrobi kukurydzianej. Aby uzyskać gładką konsystencję i intensywny smak, należy podgrzać śmietankę i dodać czekoladę, mieszając do całkowitego rozpuszczenia składników. To nie napój – to sos, w którym churros niemal stoją.

Dlaczego churros nigdy nie wychodzą z mody?

Bo łączą wszystko, co kochamy w jedzeniu: prostotę, nostalgię i natychmiastową radość. Churros to pyszny przysmak, który w Hiszpanii bardzo często podaje się na śniadania – chrupiące, ciepłe ciastka, najlepiej tuż po usmażeniu, obtoczone w cukrze i maczane w gorącej czekoladzie lub kawie. Są demokratyczne – takie same dla turysty i lokalnego bywalca. Można je zjeść elegancko w kawiarni albo niechlujnie na ulicy, oblizując palce.

Churros nie udają niczego więcej, niż są. I właśnie dlatego smakują tak dobrze.

Autor:

Małgorzata Wróblewska

Dyrektor szkoły Salut Hola. Zapraszam do kontaktu na LinkedIn.